KENELERLE GELEN HASTALIK

KIRIM KONGO (KENE HASTALIĞI)

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ NEDİR?

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi, ilk olarak hastalığın ismini aldığı Kırım ve Kongo'da görülen, virüs dediğimiz mikropların sebep olduğu ölümcül seyredebilen bir hastalıktır.


2_ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hastalık ateş, ani başlayan baş ağrısı, kas ağrısı, kırıklık, halsizlik ve belirgin iştahsızlıkla başlar; bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal gibi şikâyetler de görülebilir. İlk günlerde yüzde ve göğüste kızarmalar ve gözlerde kanlanmalar ortaya çıkabilir. Göğüs ve karından başlamak üzere vücuda yayılan küçük nokta şeklinde kanamalar olabilir ve bu kanamalar daha da büyüyerek vücuda yayılabilir. Hastalık tablosuna burun ve dişeti kanamaları da eşlik edebilir.

3_ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ NASIL BULAŞIR?

Hastalık insanlara kenelerin ısırması veya kenelerle temas sonucu bulaşır; evcil hayvanlar da aynı şekilde bulaşabilmektedir. Ancak, hasta­lık hayvanlarda belirtisiz seyrederken insanlarda oldukça öldürücü olabil­mektedir. Yabanî kemirici hayvanlar, kuşlar ve keneler hastalığın doğadaki saklayıcısı durumundadır. Keneler beslenmek için bu hayvanlardan kan emerler: kan emme sırasın­da aldıkları virüsü insanlardan kan emerken bulaştırırlar.

Hastalık kene ısır­masının yanı sıra, vü­cudunda virüs bulunan hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya diğer dokularına temas etmekle bulaşabildiği gibi bu hastalığa yaka­lanmış insanların kan veya vücut sıvılarına temas sonucu da bulaşma olabilmektedir.

4_ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ’NDEN NASIL KUŞKULANILIR?

Yukarıda verilen belirtilerin yanı sıra;

Kene ısırması veya kene ile temas hikâyesi varsa,

Son iki hafta içinde çalı, çırpı, su kenarları veya gür otların bulunduğu alanlara piknik amaçlı veya diğer bir nedenle gidilmişse,

Ormanlarda çalışan veya avcılıkla uğraşan bir kişi ise,

Hayvan besleyen veya hayvanlarla yakın teması olan bir kişi ise (kesimhane çalışanları gibi),

Herhangi bir hayvan kanı veya diğer dokularına ya da bu belirtilerin bulunduğu hastaların kan veya vücut sıvılarına bir temas söz konusu ise Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi'nden şüphe edilmeli ve vakit geçirmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

5_ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ, VİRÜS ALINDIKTAN NE KADAR SÜRE SONRA ORTAYA ÇIKAR VE NE ZAMAN GÖRÜLÜR?

Kene tarafından ısırılma veya kene ile temas sonucu virüsün alınmasını müteakiben hastalığın belirtileri genellikle 1-3 günde ortaya çıkar; bu süre en fazla 9 gün olabilmektedir. Hasta insan veya hayvanlara ait kan, vücut sıvıları veya diğer dokularına doğrudan temas sonucu bulaşmalarda hastalığın belirtilerinin ortaya çıkma süresi 5-6 gündür; bu süre de en fazla 13 gün kadar olabilmektedir.

Hastalık, çoğunlukla bulaştırıcı kenelerin aktif olduğu bahar ve yaz aylarında ortaya çıkabilmektedir.

6_ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ NERELERDE GÖRÜLEBİLMEKTEDİR?

Hastalık sıklıkla Afrika, Asya, Ortadoğu ve Doğu Avrupa'da görülmektedir; son yıllarda Kosova, Arnavutluk, İran, Pakistan ve Güney Afrika'da tek tek vakalar ve salgınlar şeklinde ortaya çıktığı bildirilmiştir.

Ülkemiz, coğrafik olarak kenelerin yaşamaları ve hayatlarını devam ettirebilmeleri için oldukça uygun bir yapıya sahiptir. Bu nedenle de hastalık, özellikle hayvancılığın yapıldığı, nem, orman ve gür otlakların bulunduğu yerler başta olmak üzere ülkemizin her yerinde görülebilecek durumdadır.

7_ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİNİN TEDAVİSİ VAR MIDIR?

Yukarıda verilen belirtilerin görülmesi ve hastalıktan kuşkulandıracak bir durumun olması halinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurulursa, hastalığın teşhis ve tedavisi için gereken işlemler yapılabilmektedir.

8_ KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİNDEN NASIL KORUNULMALIDIR?

Hayvanlardaki kenelerle mücadele edilme­li, hayvanlar kenelere karşı ilâçlanmalıdır.
Hayvan barınakları kenelere karşı ilâçlan-malı, barınakların duvarları sıvanmalı ve badanaları yapılarak kenelerin yaşamaları engellenmelidir.

Hayvanların kanına veya başka bir vücut sıvısına temas edilmemeli, bu durumlarda eldiven kullanılmalıdır.

Hayvan barınaklarına girdikten veya hay­vanlarla temastan sonra, insanlar vücutla­rını kene yönünden muayene etmeli, kene varsa uzaklaştırılmalıdır.

Çalı, çırpı, su kenarı veya gür otların bulun­duğu alanlara piknik veya başka bir amaçlı gitme durumunda pantolon paçaları çorap içine alınmalı ve dönüşte mutlaka vücut kene yönünden kontrol edilmeli, kene var­sa uygun bir şekilde uzaklaştırılmalıdır. Bu tür yerlere gidildiğinde mümkünse çizme giyilmelidir.

Keneler vücuttan uzaklaştırılırken koparıl-mamalı, bir cımbızla sağa sola oynatılarak çıkarılmalıdır. Keneler kesinlikle elle öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır.

Vücuttaki kenelerin üzerine herhangi bir kimyasal madde (alkol, gaz yağı vb.) dökül-memelidir. Çünkü bu kimyasallar kenelerin kusmasına sebep olabildiğinden, kusmukta­ki virüsler, kenenin kan emmek için ısırdığı yerden vücuda girebilirler.

Kenelerin yaşama alanlarında bulunabile­cek kişiler, repellent olarak bilinen böcek kaçırıcı ilâçları vücutlarına sürerek veya elbiselerine emdirerek kullanabilirler. Hasta olan kişilerin kullandığı malzemeler ve tuvaletler çamaşır suyu ile dezen­fekte edil­melidir.

.... Vücuda yapışmış keneler uygun bir şekilde kene ezilmeden, ağızdan veya başından tutularak bir cımbız veya pens yardımıyla sağa sola oynatarak alınmalıdır. Isırılan yer alkolle temizlenmelidir. Mümkünse kenenin tanı için alkolde saklanması uygun olur.